De herbruikbare luier versus de wegwerpluier
 |
Kleine kindjes hebben grote ecologische voetafdrukken … Denk maar aan de extra was, de extra verwarming, een jong gezin zal al eens sneller de auto nemen of zelfs een grotere (lees gulzigere) auto kopen en daarnaast zijn er nog talrijke (vaak overbodige) aankopen en cadeaus. Maar ook de wegwerpluiers creëren een niet onaanzienlijke milieudruk, vooral door de enorme hoeveelheid afval die zij met zich meebrengen. Bron: MilieuAdviesWinkel.be |
Meer dan 1 ton afval per kind
Als je bedenkt dat een kind gemiddeld 5 luiers per dag verbruikt en dit gedurende 2,5 jaar, dan komt dit neer op 4.560 stuks per kind! Dit komt overeen met 1 huisvuilzak per week. Alleen al in Vlaanderen belandt er per jaar ongeveer 70.000 ton vuile wegwerpluiers in de vuilnisbak. De hygiënische fractie (grotendeels wegwerpluiers) maakt voor bijvoorbeeld de stad Gent 7 % van het te verbranden restafval uit. Bovendien is de fabricage van de wegwerpluiers slecht voor het milieu. Per kind zijn gedurende de luierperiode 6 bomen, tientallen kilo's chemicaliën en heel wat ruwe olie nodig.
Bron: OVAM, STIP, IVAGO
Soorten herbruikbare luiers:
Er zijn verschillende soorten katoenen luiers: van volledig voorgevormde luiers met velcro sluiting over systemen met beperkt vouw- en strikwerk zoals strikluiers, tot en met de goede oude doeken en dit in allerlei maten en stoffen.
De meeste systemen bestaan uit verschillende lagen:
- Een papieren inlegger (hoeft niet, maar is zeer handig) houdt de meeste stoelgang tegen en is (naargelang het merk) composteerbaar.
- Een katoenen inlegger voor extra absorptie. Afhankelijk van het systeem is deze inlegger apart, gehecht aan de luier zelf of erin ingebouwd. 's Nachts gebruik je best een extra inlegger. (ook een gewone tetradoek kan ook dienst doen als inlegger) en voor de geïrriteerde billetjes is er een zijden variant.
- De katoenen luier zelf.
- Een waterdicht overbroekje, al dan niet ademend. Er bestaan kunststoffen en wollen overbroekjes.
Herbruikbare luiers versus wegwerpluiers
Er bestaan heel wat vooroordelen en misvattingen over herbruikbare luiers. Voor velen is het zelfs een onbespreekbare optie en primeert het gebruiksgemak van de wegwerpversie. Hieronder zetten wij onze ervaringen en bedenkingen met betrekking tot beide alternatieven eens op een rijtje.
1. Veel werk?
Inderdaad, katoenen luiers zorgen voor extra werk: een was om de twee à drie dagen insteken en drogen, wat vaker verversen, overbroekjes spoelen, kakluiers te week zetten… Maar eens je ermee weg bent valt dat allemaal goed mee! Het is een kwestie van routine en organisatie.
2. Beter voor de billetjes?
Het is moeilijk om hier een sluitend antwoord op te geven. Baby's hebben soms een allergie voor bepaalde stoffen in de wegwerpluier en schakelen dan noodgedwongen over naar de katoenen variant. Doordat het geheel ademend is zitten de billetjes wat luchtiger. Anderzijds zijn de billetjes duidelijk natter dan in een wegwerpluier, maar dat geeft geen extra irritaties.
3. Sneller zindelijk?
Normaal gezien wel omdat de meeste baby's niet graag natte billetjes hebben, zou dit voor hen een extra stimulans moeten zijn om op het potje te gaan.
4. Beter voor het milieu?
Dat wegwerpluiers milieuonvriendelijk zijn, - zowel bij de productie als door de grote hoeveelheid afval die zij veroorzaken - is duidelijk (zie het kader "Meer dan 1 ton afval per kind"). Dat blijft dan ook onze grootste motivatie om voor katoen te kiezen. Maar vele kritische geesten beweren dat de katoenen variant ook niet zo goed is voor het milieu. Je moet ze immers wassen, wat veel energie en water vergt. Bovendien is de teeltwijze van katoen zeer milieubelastend.
Toch blijkt uit een aantal studies dat de milieu-impact van katoenen luiers aanzienlijk lager is dan deze van wegwerpluiers. WEN, een Britse organisatie van milieubewuste vrouwen, bestudeerde de hele productie -distributie -consumptie en verwijderingcyclus en concludeerde dat wegwerpluiers 3,5 maal meer energie, 2 maal meer afvalwater en 8 maal meer niet-hernieuwbare grondstoffen verbruiken. Bovendien hebben ze tot 90 keer meer hernieuwbare materialen nodig en zorgen ze voor 60 maal meer afval.
Dit verschil kan je vergroten door op een aantal punten te letten zoals: - Gebruik een water- en energiezuinige wasmachine
- Was met volle trommels
- Was op een niet te hoge temperatuur: 60°, en soms volstaat zelfs 40°
- Gebruik een wasmiddel dat snel en volledig biologisch afbreekbaar is en gebruik de juiste dosering
- Het milieuvoordeel neemt sterk af als je een droogkas gebruikt (zeer energieverslindend)!
- Kies voor ongebleekt katoen, of op zijn minst voor katoen dat zonder chloor is gebleekt. En wat nog beter is, er bestaan ook luiers uit biologisch katoen.
5. Goedkoper?
a. Herbruikbare luiers zijn goedkoper voor de gebruiker.
- Wegwerpluiers kosten immers gemiddeld 1412,99 € voor de hele luierperiode.
- Herbruikbare luiers kosten, was- en droogkosten incluis, 867,63 €. Eén van de grote struikelblokken om twijfelaars te overtuigen om het te proberen met herbruikbare luiers is de (relatief) grote investering in de beginfase (de aankoop van een pakket met 15 luiers en de nodige attributen kost al snel 495,79 €). Maar een snelle berekening maakt duidelijk dat deze initiële investering na een jaar is terugbetaald. Bij een tweede kindje wordt het financieel nog voordeliger. Daartegenover staat dat deze keuze een extra tijdsinvestering vergt, alhoewel ook dat niet mag overdreven worden. Men heeft berekend dat gemiddeld 2 uur per week volstaan.
b. Herbruikbare luiers zijn goedkoper voor de samenleving.
De verwerking van 100.000 ton wegwerpluiers en incontinentiemateriaal kost aan de samenleving handenvol geld: aan een gemiddelde kostprijs 0,18 Euro per kilo maar liefst 18 miljoen Euro. De totale kost voor de overheid van het gebruik van herbruikbare luiers, wordt zelfs indien alle baby's herbruikbare luiers gebruiken, geschat op slechts 5,5 miljoen Euro.
Een fikse Vlaamse subsidie voor katoenen luiers
De grote begininvestering weerhoudt veel mensen ervan om katoenen luiers te gebruiken. Sommige gemeenten, zoals Merelbeke en Leuven, geven al langer een subsidie aan gezinnen. Dankzij een nieuw subsidiebesluit van de Vlaamse overheid dat eind maart werd goedgekeurd, is het voor gemeenten en intercommunales mogelijk om katoenen luiers tot 70 % te subsidiëren. Het systeem zit zo in elkaar dat gemeenten luiers aankopen in grote hoeveelheden en doorverkopen aan hun inwoners. De Vlaamse overheid betaalt dan tot 70 % van de factuur, maar met een maximum van 5,50 euro per luier of overbroekje.
Spijtig genoeg laat dit systeem niet toe dat je als consument kan kiezen voor de merken en de systemen die het best bij je passen.
Wil je meer weten?
Op de luierpagina van de website van het STIP (Steunpunt en informatiecentrum voor preventie van afval en emissies) www.stip.info staan heel wat interessante links, adressen en publicaties.
Ook op de site van de MilieuAdviesWinkel vindt je meer luierinfo, Oost-Vlaamse verkooppunten en downloadbare informatie.
Meer over herbruikbare luiers:
En je wil het graag delen met anderen?
Mail het ons dan: eva@9maand.com.
We zorgen dat het hier een plaatsje krijgt.